Search This Blog

Loading...

السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته ډېرخوشحال شوم چی تاسی هډاوال ويب ګورۍ الله دی اجرونه درکړي هډاوال ويب پیغام لسانی اوژبنيز او قومي تعصب د بربادۍ لاره ده


اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَا تُهُ




اللهم لك الحمد حتى ترضى و لك الحمد إذا رضيت و لك الحمد بعد الرضى



لاندې لینک مو زموږ دفیسبوک پاڼې ته رسولی شي

هډه وال وېب

https://www.facebook.com/hadawal.org


د عربی ژبی زده کړه arabic language learning

https://www.facebook.com/arabic.anguage.learning
There was an error in this gadget

Tuesday, November 8, 2011

دلته خلك واي كه جا د امام أبو حنيفة رحمت الله عليه د مذهب كومه خبره بريخوده نو هغه ددين نه خارجيري

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

زه اعجاز الرحمن يم او دنمارك كي اوسيرم
مولوي صاحب الله تعالى دي اجر دركري
مولوي صاحب زه يوه بوشتنه لرم

دلته خلك واي كه جا د امام أبو حنيفة رحمت الله عليه د مذهب كومه خبره بريخوده نو هغه ددين نه خارجيري
دلته زمونر يو تعداد افغانان ورونه وايي جي مونر بايد به حديث عمل وكرو، او نور افغانان ورته (وهابيان) وائي او دا جي هغوي مذهب بريخي دي
مونر ئي حيران كري يو
دا خبره درسته ده كنه


ګرانه سلامونه او احترامونه می قبول کړه الله ج دی وکړی چه ښه روغ جوړ ياست
ډېرخوشحال شوم چی تاسی هډاوال ويب ګورۍ الله دی اجرونه درکړي
ستاسی دراتلو نه هډاوال ويب ته لمړی ډیره مننه کوم او دویم دا وایم چی خدای مو راوله او هرکله راشی
ستاسي راتګ هډاوال ويب ته داد هډاوال ويب یو ځانګړی افتخار دی

هډاوال وېب تاسو خپلو ملګرو اودوستانو سره هم شرېک کړې

هډاوال وېب دلازېاتې ښکلا په خاطرله عزتمندواودرنولوستونکو

څخه نیوکو،مشورو،او وړاندیزونوته سترګی په لار دی

ګرانو لوستونکو تاسوتبصیرې رالیګلی شی چه دکتلونه روستوئی
نشر کو وو.

زمونږ د بريښناليک پته په ﻻندی ډول ده:ـ

khalid_mansoorkhans@yahoo.com

یو ځل بیا يوه نړۍ مننه
هډاوال ويب پیغام

لسانی اوژبنيز او قومي تعصب د بربادۍ لاره ده

خالدمنصورهډاوال
الجواب
نن مسلمانان حسد، بُغض، ځان ځانۍ، بې ارضۍ د بې اتفاقۍ، جهل او بې حسۍ په داسې لومه کښې ګېر دي چې د وتلو توان نه لري ـ دغه کېفيت مسلمان قوم بېخي ګنګس کړے دے
نن د عام وګړي ذهني سطح دومره راغورزېدلــے ده چې د خپل ځان نه پرته ورته بل څوک نه ښکاري ـ هر سړے د خپل ځان د پاره منډه وهي او د اجتماعي ګټې او خېر ښېګړې شعور نه لري


ددې پوښتنې پوره  ځواب زيات تفصيل ته اړتيا لري چې بايد پوره ليکنه پرې وشي  اوياکم تر  کمه يوه مستقله رساله پرې وليکل شي ترڅوخبره ښه روښانه شي،خومونږبه کوښښ وکړو چې په لنډه توګه ددې پوښتنې په ځواب کې دخپل وس په اندازه دالله متعال په توفيق سره دلوستونکولپاره يوڅه وليکو:
په دې هکله بنسټيزه  خبره داده چې د  اتباع اوطاعت  وړ شی الهي وحې ده ،د مجتهدينو اجتهادات،تقليد او فقهي مذاهب الهي وحې ته د رسيدلو وسايل  او لارې دي نه داچې دا شيان د قران اوسنتو په مقابل کې واقع شيان وي چې د قران اوسنتو مخه يې ډب کړې وي ،ځکه چې په اصل کې په منظم ډول اود يوې ځانګړې اوټاکلې تګلارې پراساس  له شرعي تفصيلي دلايلو څخه د تفصيلي احکامو داستنباط سلسلې اوپه سمه توګه له احاديثو اونصوصو  سره تعامل کولو ته مذهب ويل کيږي ، مذهب کوم بل شی نه دی، مذاهب د همدې شرعي نصوصو سره د تعامل  منظمې لارې چارې دي.
په حقيقت کې مذاهب په خپله د الهي وحې غوښتنه ده پرته له مذهب څخه په اجتهادي مسايلو باندې عمل کول ګران کار دی اوبل پلو ته د همدې مذاهبو اصول ،ضوابط اوتګلارې له همدې قران او سنتو څخه را اخستل شوي دي  ځکه چې هر انسان مکلف دی چې د نصوصو سره تعامل وکړي ، احکام ترې واخلي ، عمل پرې وکړي او د ژوند نويومسايلو ته ترې ځوابونه پيدا کړي، پر همدې اساس هر انسان يو مذهب لري بې مذهبه انسان له سره نشته، خو خبره دا ده چې آيا دغه تعامل د هر سړی د خوښې مطابق وشي او که د څه ځانګړو اصولو او قواعدو په رڼا کې ؟ امامانو همدغه د تعامل اصول او قواعد وضع کړي دي،هغوی د نصوصو په مقابل کې کارنه دی کړی بلکې نصوصوته په ښه توګه درسېدلو اوسم استنباط په لور لاره هواره کړ ې ده.
ځواب:
د اصحابو کرامو د تقليد او غير تقليد په هکله خبره داده چې  د دوی اقوال د ډيرو فقهاوو له نظره په خپله دليل او اصل  دی چې له همدې جملې څخه امام ابوحنيفه رحمه الله اونورټول احناف  دي ، په دې معناچې د چاخبره په خپله دليل اواصل  وي د هغه تابعدارۍ ته اتباع ويل کيږي نه تقليد،  لکه د الله تعالی او د هغه د رسول خبره شوه اوپه همدې توګه د اصحابوکرامو اقوال هم په حکمي توګه د مرفوع حديث مقام لري اوپه اجتهادي مسايلو کې هم د هغوی اجتهادات له نورو څخه لوړمقام لري  او تقليد د هغه چا تابعدارۍ ته ويل کيږي  چې خبره يې د الله او د  هغه د رسول د خبرې په څېر دليل او اصل نه وی  لکه  د دين امامان اومجتهدين  چې په اصل کې د دوی وينا حجت او دليل نه دی خوپه اجتهادي مسايلو کې د دوی خبره د منلو وړ ده  او که  ومنو چې د هغوی خبره دليل نه ده او ددوی خبره هم د نورو مجتهدينو په څير يو اجتهاد دی  نوبياخو د هغوی تقليد پکاردی ،په ځواب کې بايد ووايو چې د اصحابوکرامو مذاهب  مونږ ته په منظمه اومفصله توګه  نه دي را رسيدلي اوکومې برخې يې چې مونږ ته را رسيدلي دي د هغو پوره تفصيلات  مونږ ته لكه د نورو مذاهبو په څير معلوم نه دي اونه مونږ ته رارسيدلي دي .
تابعين اونور امامان اومجتهدين:
په همدې توګه د نورو امامانو اومجتهدينو د تقليد خبره هم  په همدې توګه ده  چې په اصل  کې خو د هرمجتهد خبره د منلو وړ ده او تقليد يې جايز دی خوپه د ې شرط چې په منظمه او اصولي توګه مقلد ته د هغه خبره او مذهب را ورسيږي, په تواتر سره ،په شهرت اويالږ تر لږ ه په صحيح خبر واحد سره ، نوپرهمدې اساس مونږ وايو چې  ددې څلورو مذاهبو تقليد جايز دی هغه له دې کبله  چې يو پلوته د هغوی مذاهب په منظمه اوهراړخيزه  توګه تدوين شوي دي  اوله بل پلوه هغه مونږ ته په صحيحو او درستو اسنادو  سره  را رسيدلي دي  او له داسې ځانګړتياوو څخه برخمن دي چې نور مذاهب  ورڅخه برخمن نه دي لکه څرنګه  چې مونږ په لومړنۍ برخه کې ورته اشاره کړې ده ،په دې هکله  امام عبد الرحمن بن رجب حنبلي  رح داسې ويلي دي :

فإن قيل : نحن نسلم منع عموم الناس من سلوك طريق الاجتهاد ؛ لما يفضي ذلك ِالی أعظم الفساد . لكن لا نسلم منع تقليد إمام متبع من أئمة المجتهدين غير هؤلاء الأئمة المشهورين قيل : قد نبهنا على علة المنع من ذلك وهو أن مذاهب غير هؤلاء لم تشتهر ولم تنضبط ،فربما نسب إليهم ما لم يقولوه أو فهم عنهم ما لم يريدوه ، وليس لمذاهبهم من يذب عنها وينبه على ما يقع من الخلل فيها بخلاف هذه المذاهب المشهوره (الرد على من اتبع غير المذاهب الأربعة ” “ص33
كه څوک داسې ووايي چې داخبره به درسره  ومنوچې  عام خلک دې له اجتهاد څخه منع کړل شي ځکه چې له دې څخه  د سترفساد د رامنځته کيدو ويره ده ،خو دا خبره درسره نه منو چې له دې مشهورو څلورګونو
امامانوڅخه پرته د نورو امامانو تقليد منع دی ، مونږ خو د دې خبرې علت ته اشاره کړې ده ،هغه په دې توګه چې پرته له دې امامانو د نورو امامانو مذاهب د عمل په ميدان کې نه دي  مشهور شوي اونه منضبط اوساتل  شوي دی ،کيدای شي چې ډيرځله هغوی ته داسې خبره منسوبه کړل شي چې هغوی له سره کړې نه وي اويا د دوی له خبرو څخه داسې فهم واخستل شي چې هغوی يې اراده نه ده کړې او له خبرو نه  يې غلط فهم واخستل شي،  او بل پلوته د دوی د مذاهبو لپاره داسې عالمان پيدانشول چې  د هغوی له مذاهبو  څخه  په اصولي توګه دفاع وکړي او نيمګړتياوو  ته يې خلک متوجه کړي .
له همدې کبله چې د نورو امامانو مذاهب او اجتهادي نظريات(په پوره توګه)  نه دي تدوين شوي اومونږ ته  نه دي رارسېدلي، ځينې زمونږ  سترو امامانو داخبره کړې ده چې د اصحابوکرامو تقليد هم جايز نه دی، په دې هکله امام جوينی چې په امام  الحرمين باندې مشهور دی داسې وايي:
أجمع المحققون على أن العوام ليس لهم أن يتعلقوا بمذاهب أعيان الصحابة رضي الله تعالى عنهم، بل عليهم أن يتبعوا مذاهب الأئمة الذين سبروا ونظروا وبوبوا الأبواب وذكروا أوضاع المسائل، وتعرضوا للكلام على مذاهب الأولين، والسبب فيه أن الذين درجوا وإن كانوا قدوة في الدين وأسوة للمسلمين؛ فإنهم لم يفتنوا بتهذيب مسالك الاجتهاد، وإيضاح طرق النظر والجدال وضبط المقال، ومن خَلْفَهُم مِنْ أئمةِ الفقهِ كَفَوا مَنْ بَعْدَهُمُ النظرَ في مذاهبِ الصحابةِ، فكان العاميُ مأموراً باتباعِ مذاهبِ السابرين.،( البرهان2/744)
ژباړه: محققين علماء په دې خبره سره متفق دي  چې دعوامو لپاره پکار نه ده چې د اصحابوکرامو په مذاهبو پورې ځان ونښلوي  بلکې په هغوی باندې دا لازمه ده
چې د هغو امامانو د مذاهبو تابعداري وکړي چې  هغوی د اصول فقه د قواعدو مطابق د احکامو استنباطات کړي ، اجتهادي نظريات يې قايم کړي دي  ،شرعي احکام يې په بابونو ويشلي دي ، د مسايلو اوضاع يې ذکر کړي اود لومړنيو امامانو په مذاهبو کې يې خبرې کړي،  د دې کار لامل  دادی چې که څه هم هغوی د مسلمانانو لپاره بيلګې وې خوهغوی الله پاک داجتهاد دمسلکونو په تهذيب ،د نظر اوجدل دطريقو په روښانه کولو اوداقوالو په ضبط  باندې  نه وو امتحان کړي  اوهغه امامان چې وروسته راغلي هغوی خلکو ته داصحابوکرامو  هرڅه رانقل کړي،  اړتيانشته چې وروستني خلک پکې خبرې وکړي نوله همدې امله عوام په دې خبره باندې مامور دي چې دهمدې مذاهبو اتباع وکړي.
اوپه همدې توګه علامه ابن حجر الهيثمي په خپله الفتاوی الکبری کې داسې ويلي دي :
(وأما ابن الصلاح فجزم في كتاب الفتيا بما قاله الإمام – أي إمام الحرمين – وزاد أنه لا يُقَلِّدَ التابعينَ أيضاً، ولا مَنْ لم يُدوَّن مذهبه، وإنما يقلد الذين دُوِّنَتْ مذاهبهم وانتشرت، حتى ظهر منها تقييد مطلقها وتخصيص عامها، بخلاف غيرهم فإنه نقلت عنهم الفتاوى مجردة، فلعل لها مكملا أو مقيدا أو مخصصا، لو انبسط كلام قائله لظهر خلاف ما يبدو منه، فامتنع التقليد إذاً لتعذرِ الوقوفِ على حقيقة مذاهبهم. اهـ الفتاوى الفقهية الكبرى “8/340″
ابن صلاح په  خپل کتاب الفتياکې دامام الحرمين په خبره باندې ټينګار کړی او دا يې ورسره اضافه کړې ده چې د تابعينواو د هغو امامانو د مذاهبو  تقليد هم نه دی پکار چې مذاهب يې نه دي تدوين شوي(ځکه چې دهغو تقليد ممکن نه دی) ،بلکې د هغو مذاهبو تقليد بايد وکړل شي چې تدوين شوي دي(ځکه چې تقليد يې اسان اوممکن دی) اود مسلمانانو ترمنځ تردې حده خپاره شوي دي  چې مطلق اومقيد يې سره جلا شوي،خاص يې له عام څخه جلا دي،  په خلاف د نورو مذاهبو چې له هغوی څخه دمجردو فتواګانو په شکل رانقل شوي دي ،کيدای شي چې هغه تکميل کونکی ولري (اومونږ ته هغه معلوم نه وي) اويا به هغه ته تقييد کونکې موجود وي (اومونږ ته به معلوم نه وي)تخصيص کونکې به ولري(اوهغه به مونږ ته معلوم نه وي اوکه دهغود ويونکې خبره وڅيړل شي  دنوظاهري بڼې پر خلاف به خبره ثابته شي نوله همدې کبله چې د مذاهبو په حقيقت باندې اطلاع ګرانه ده د هغوی له تقليد څخه منع راغلې ده.
ددې سترو امامانو له ويناوو څخه داخبره راڅرګنده شوه چې له دې څلورو امامانو پرته دنورو امامانو دمذاهبو حقيقت مونږ ته نه دی څرګند، که له دې پلوه مونږ ډاډمن شو نوبيا دخپلو شرايط مطابق دهغوی په تقليدکې هيڅ بدي نشته .
که څوک پوښتنه وکړي چې ددې نورو مجتهدينو اجتهادات په کومه ولاړل ،له دې سره چې د هغوی مذاهب نه دی تدوين شوي او مونږ ته په مفصله توګه ددې مذاهبو په څير نه دي رارسيدلي نوله دې سره خوبه حق له منځه ولاړ وي اوبل پلوته الله تعالی فرمايلي دي چې( إنا نحن نزلنا الذكر وإناله لحافظون) د دې مبارک ايت غوښتنه داده چې حق محفوظ دی اودلته ډير مذاهب له منځه تللي دي له دې څخه معلوميږي چې حق ضايع شوی دی ؟
ددې پوښتنې لنډ ځواب دادی چې  له دې څلورو امامانوپرته چې څومره اصحاب کرام ،تابعين اونورامامان اومجتهدين تيرشوي دي اوهغوی فتواګانې ورکړي دي او اجتهادات يې  کړي هغه اجتهادات هم له همدې څلورګونو مذاهبو نه بهر نه  دي ،د هغوی اقوال،فتواګانې او اجتهادات په همدې مذاهبو کې تقسيم دي بلکې همدې څلورو واړو امامانو خپل مذاهب د همغوی د اقوالو،فتواګانو او اجتهاداتوپه رڼا کې ترتيب کړي ،البته که کومه شاذه او نادره خبره وي هغه بيله خبره ده ، حق په هيڅ توګه نه دی ضايع شوی الهي شريعت اودين په هغه څېر موجود دی لکه څرنګه چې د رسول الله په زمانه کې موجود و اوترقيامته به محفوظ وي.
دلته چې يوه قضيه دخلکو سره غلط فهمي ايجادوي ، هغه دا ده چې خلک دا ګومان کوي چې ګوندې د هرې قضيې په اړه د صحابوو  اقوال د امامانو له مذاهبوسره په ټکر کې دي، حال دا چې خبره خو داسې نه ده، مجتهدينو امامانو خو له همدې لاري خپل اصول وضع کړي دي، امامانو د همدې صحابوو فتواګانې او اقوال راخيستي ، پلټلي، څيړلي او د هغوی د احکامو د استنباط طريقې يې کتلي، او له هغو نه يې اصولي قواعد جوړ کړي دي.
اوکه څوک دا ووايي چې نورو امامانو ولې خپل مذاهب تدوين نکړل اويواځې همدې څلور واړو امامانو خپل مذاهب تدوين کړل اوددوی شاګردانو د هغو کلکه ساتنه وکړه ؟
په ځواب کې بايد ووايوچې دا د الله فضل دی چې چاته يې ورکوي (ذلک فضل الله يؤتيه من يشاء),د قرانکريم د جمع کولو مقام الله پاک حضرت عثمان رضي الله عنه ته ورپه برخه کړ،د احاديثو د تدوين او جمع کولو مقام الله تعالی عمربن عبدالعزيز او ابن شهاب الزهري ته ورپه برخه کړ،د فقهې د تدوين مقام الله پاک امام ابوحنيفه رحمه الله ته ورپه برخه کړ،داصول فقهې دتدوين مقام الله پاک امام شافعي ته ورپه برخه کړ اوپه احاديثو کې له ټولو د صحيح کتاب د ليکلو مقام الله پاک امام بخاري ته ورپه برخه کړ اوپه همدې توګه الله تعالی خپل دين له هرډول نيمګړتياوو څخه محفوظ وساته اوترقيامته به محفوظ وي
(إذا صح الحديث فهو مذهبي)
که څوک داسې ووايې چې امام ابوحنيفه  رحمه الله خوداسې ويلي چې زما تقليد مکوی اوصحيح حديث،  زما مذهب دی نو تاسې ولې بيا په مذهب باندې ټينګارکوی؟
ځواب:
مونږ منو چې امام صاحب داخبره کړې ده اوپه دې خبره کې کوم شک نشته بلکې داخبره ټولو امامانو کړې  اوپه حقيقت کې دا يوه اصولي قاعده ده چې ټولو امامانو کارولې ده بلکې دا د هر هغه چاخبره ده چې ځان ته مسلمان وايې ،  خوپه  خبره باندې هلته عمل پکار وی  چې په مقصد اومعناباندې يې ځان پوه شي اوکه له خبرې غلطه معنا واخستل شي اوبيا د هغې پر بنسټ عمل وشي نو دا بيا ښه خبره نه ده اوپه دې کارباندې  انسان ګناه ګار کيږي .

(إذا صح الحديث فهو مذهبي ) دعملي کولو قواعد:
لومړۍ:قاعده:

داخبره چې امام ابوحنيفه اونورو ټولو امامانو کړې  ده ، مخاطب يې هر څوک نه دی، بلکې دا خبره دوی هغه چاته کړې  ده چې په هغه کې داجتهاد شرايط پوره شوي وي اوددوی په څېر امام وي، په دې هکله أبو شامة المقدسی داسې ويلي دي:
وقوله:( إذا وجدتم حديث رسول الله  فخذوا به ودعوا ما قلت، وليس هذا لِكلّ أحدا).
د امام  شافعي رح دا خبره چې کله  تاسې ته د رسول الله حديث په لاس درغی نوعمل ورباندې وکړی زماخبره په خپل ځای پريږدی،ابوشامه وايي چې داخبره د هرچالپاره نه ده
مشهورمحدث امام ابن الصلاح په خپل کتاب ادب الفتوی والمستفتي(1/53) کې داسې ويلي دي )ليس العمل بظاهر ما قاله الشّافعي بالهيِّن، فليس كلّ فقيه له أن يستقل بالعمل بما يراه حجة من الحديث.
دامام شافعي دخبرې په ظاهرباندې عمل کول اسان کار نه دی،هر فقيه ته جايزنه ده چې په مستقل ډول په حديث باندې عمل وکړي
اوپه همدې توګه امام نووی په المجموع 1/64کې داسې ويلي دي)إنما هذا- يعني كلام الشّافعي- فيمن له رتبة الاجتهاد في المذهب(
د امام شافعي داخبره دهغه چاپه حق کې ده چې هغه داجتهاد مرتبې ته رسيدلای وي
دويمه قاعده:
په دې هکله دويمه قاعده دا ده چې  عالم ته داخبره معلومه شي چې دغه حديث په ريښتياسره هغوی ته نه دی رسېدلی او که داسې وي چې حديث امام ته رسېدلای وي او بيا يې پرې عمل نه وي کړی او د عالم په ګومان داحديث صحيح دی نوپه دې صورت کې داخبره سمه نه ده چې دی ووايې چې دا د امام مذهب دی ځکه چې کله دا ثابته شوه چې داحديث هغه ته رسېدلای دی او بيايې پرې عمل نه دی کړی نو البته په دې حديث کې به څه خبره وي اوڅوک دا بدګومان نشي کولای چې ولې امام په دې حديث باندې عمل نه دی کړی ،په کوم حديث چې امام عمل نه وي کړی دا د دې ښکارندوي دی  چې په حديث کې به څه خبره وي اوداحديث دامام په وړاندې ثابت نه دی

په دې هکله امام نووي په المجموع   (1/ 64كې داسې ويلي (وشرطه أن يبلغ على ظنِّه أنّ الشّافعي رحمه الله لم يقف على هذا الحديث، أو لم يعلم صحته، وهذا إنمّا يكون بعد مطالعة كتب الشّافعي كلّها، ونحوها من كتب الأصحاب الآخذين عنه وما شابهها).
ددې خبرې شرط دادی چې د ده ګمان دې حد ته ورسيږي چې امام شافعي په دې حديث باندې واقف نه دی او يا دا چې دا خبره معلومه کړل شي چې امام شافعي د دې حديث په صحت باندې خبر نه دی ،دا خبره هغه وخت ممکنه ده  چې دامام شافعي د مذهب  او د هغه د شاګردانو ټول کتابونه وکتل شي ..)
په دې هکله نوموړی امام زياتوي:
(وإنمّا شرطوا ما ذكرنا لأنّ الشّافعي رحمه الله ترك العمل بظاهر أحاديث كثيرة رآها، ولكن قام الدليل عنده على طعن فيها، أو نسخها، أو تخصيصها، أو تأويلها ونحو ذلك) .
علماوو پورتني شرايط ځکه لګولي دي چې امام شافعي  په ډيرو احاديثو باندې عمل ترک کړی دی سره له دې چې هغه د ده له نظره تيرشوي دي ، هغه له دې کبله د دې احاديثو په ظاهر باندې عمل نه دی کړی چې د ده په وړاندې په هغوکې د طعن دليل قايم شوی دی يا له دې امله چې د هغو د نسخې دليل قايم شوی دی يايې تخصيص شوی دی او يا پکې تاويل شوی او يا د دې په څيرنور دلايل شول
د امام نووي په دې خبره کې ستر مفهوم پروت دی چې بايد له پامه ونه غورځول شي
ډيرځله داسې شوي دي چې حديث د امام صيب  په مسندکې پروت وي خو عمل يې ورباندې نه وي کړی نودا خبره سمه نه ده چې څوک يې کوي چې کيدای شي داحديث به امام ته نه وي رسېدلای اومونږ ته رارسېدلی دی نو مونږ بايد عمل ورباندې وکړو ځکه چې امام په خپله ويلي دي چې هر صحيح حديث زما مذهب دی
په دې مقام کې له دغسې حديث نه په عمل کولو څخه د امام تقليد غوره دی اوپايله به يې هم غوره وي ،ځکه چې که داحديث ثابت وای نو امام به عمل ورباندې کړی وای
دريمه قاعده
په دې هکله بايد دا خبره ثابته شي چې حديث معارض ونلري او محکم حديث وي  اوکه په مقابل کې يې معارض وي نو دا وينا بيا هلته نه عملي کيږي په دې هکله ابن عابدين شامي په خپله حاشيه کې  (1/ 258 داسې ويلي دي

(ما صح فيه الخبر بلا مُعارِض فهو مذهب للمجتهد وإن لم ينص عليه سمعت إنساناً سأل ابن الماجشون: لِم رويتم الحديث ثمّ تركتموه ؟، قال: لِيُعلَم أنّا على عِلم تركناه).
کله چې په کومه پېښه کې پرته له معارضې حديث ثابت شي هغه د هرمجتهد مذهب دی که څه هم مجتهد په هغه باندې تصريح نه وي کړې ،ماله يوه کس نه اوريدلي دي چې له ماجشون  نه پوښتنه وشوه چې ولې لومړی د حديث روايت کوی او بيا پرې  عمل نه کوی؟ هغه په ځواب کې ورته وويل چې مونږ په دې ډول احاديثو باندې سره له علمه عمل نه کوو


څلورمه قاعده:

بايد هغه احاديث معلوم کړل شي چې امامانو راټول کړي دي او بيا سره له دې چې صحت ته رسيدلي وي،خو عمل يې پرې نه وي کړی ،نوپه دې صورت کې روا نه ده چې د امام شافعي او يا د نورو امامانو په دې قول باندې عمل وشی چې ويلي يې دي
(إذا صح الحديث فهو مذهبي) ځکه چې په دې صورت کې د ده عمل د اجماع خلاف واقع کيږي چې په دې کار سره سړی دګناه مرتکب کيږي،ستر امام سفيان الثوري ويلي دي   (قد جاءت أحاديث لا يؤخذ بها)
ډيرداسې احاديث شته چې عمل پرې نه دی شوی اومتروک العمل دي
امام أبو الحسن القابسي المالكي ويلي دي “لا ينبغي لمن وقف على صحة نقل الحديث وعلى صِحة ألفاظه، أن يتعاطى تأويله، ولا يستعمل منصوصه في إباحة ولا حظر إلاّ بِعلم، هو غير علم الرواية وذلك يوجد في مُساءلة أهل الفقه والمعرفة بالسنة والعلم التام بسيرة الأئمة…”.
هر هغه چاته چې د حديث د نقل په صحت او د الفاظو په صحت يې واقف شي ،مناسبه نه ده  چې په تاويل لاس پورې کړې او يا دغه نصوص د حلالو او حرامو د ثابتولو لپاره پرته له علم نه استعمال کړي، (د حديث تاويل او فقاهت) له علم الروايت څخه جلا شی دی دا د دغه فقاهت اوپوهه د هغه چا په ناسته ولاړه او پوښتنو لاس ته راځي چې فقهاء وي، د سنتو په علم پوه وي او د امامانو په سيرت بشپړ علم ولري.
امام ابراهيم نخعي ويلي دي
:لو رأيت الصحابة يتوضؤون إلى الكوعين لتوضأت كذلك وأنا أقرأها إلى المرافق، وذلك أنّهم لا يُتهمون في ترك السنن، وهم أرباب العلم، وأحرص خلق الله على إتّباع رسول الله عليه السلام، فلا يظن ذلك بهم أحد إلاّ ذو ريبة في دينه”.
كه چيرته زه اصحاب کرام وګورم چې په اوداسه کې لاسونه تر مړوندونو پورې مينځي ، نوزه به هم همداسې وکړم سره له دې چې زه به دالله په کتاب کې لولم چې لاسونه ترڅنګلو پورې منځل کيږي،داځکه چې هغوی دسنتو  په پريښودو نه شي متهم کيدلای،هغوی دپوره علم څښتنان وو،هغوی د رسول الله په اتباع باندې له ټولو حريص خلق وو،په هغوی باندې پرته له چانه چې په خپل دين کې شکمن وي نور څوک دا ګومان نکوي چې هغوی سنت پريښي دي
که پورتني قواعد له پامه وغورځول شي اوهرڅوک دا لاره ځان ته غوره کړي چې چيرته د ده دګومان مطابق صحيح حديث په لاس ورشي اوعمل ورباندې وکړي  نوپه يوه موضوع کې  به يوه سړی ته يوحديث په لاس ورځي اوحکم به کوي چې همدا مذهب دی بل به راځي بل حديث به ورته صحيح ښکاري هغه به وايي چې همدا مذهب دې اوداسې تراخره پورې نوکه داکار وکړل شي  دالله تعالی دين به تحريف شي په سلګونو بلکې په زرګونو مذاهب به په اسلام کې رامنځ ته شي ، په دې کار سره به اسلامي امت ټوټه  ټوټه شي ، دالله په شريعت به عمل رانه شي ،احاديث به د هواي نفس ښکارشي اوهريو به  همدا قول  په استدلال کې وړاندې  چې “إذا صح الحديث فهو مذهبي”.
نوربيا

وهابيان ښه خلک دی او که څنګه ؟
د وهابي فرقه د شيخ محمد بن عبدالوهاب نجدي له خوا منځ ته راغلې شيخ عبدالوهاب خپله حنبلي مذهبه ؤ .

د وهابيت په اړه مذاهبو امامان کوم خاص نظر نه لري ځکه د مذاهب د امامان نه تقريباُ 1000 کاله وروسته وهابيت را منځته شوی دی .

د وهابيت په اړه د اهل سنت والجماعت (حنفي ،شافعي ،مالکي او حنبلي ) علماء مختلف نظريات لري ځنی علماء د شيخ عبدالوهاب حرکت ستايې او وايې چې هغه د بدعت او شرک پر وړاندې ښه مبارز وو خو ځنې بيا وايې چې هغه يو سخت طبيعته سړی وو په اړه يې ډول ډول خبرې شته اصلی حال به یې الله ته معلوم وي (فتاوي اهل سنت والجماعت – کفايت المفتي ) .

لنډ دا چې وهابيان د اهل سنت و الجماعت څخه دي او د رسول الله صلی الله عليه وسلم  متابعت کوونکي دي .خو ځنې داسې کسان هم پکې شته چې هغه امامانو او مذاهبو ته بد رد وايي ګر چې ظاهراً ځانونه ښه په حقه بولي خو په اصل کې په اسلامې امت کې د نفاق اور ته لمن وهي او تابعي (ابوحنيفه ) او تابعينو د دور امام شافعي ، ابن مالک او امام احمد په حق کې ګوستاخي کوي چې هغوی مبارکان د اسلام په رسولو کې بې حده ډير زحمتونه استلي دي .

د خلاصون لپاره دوې لاري دي اول تقليد دوهم د پوره علم او تقوی په چوکات کې تحقيق .

څوک دا نشي ويلای چې خدای مه کړه مذاهب او اجتهاد په نا حقه دي .

رسول الله صلی الله صلی الله عليه وسلم اجتهاد کړي او صحابوو کرامو هم اجتهاد کړي او اجتهاد حق دي .

د څلورو واړو مذاهبو فقه د قرآن او سنتو په چوکات کې ترتيب شوی ده د څلور واړو مذاهبو امامان د علم ،پوهې او تقوی نموني وي .

زمونږ د مذهب امام (ابوحنيفه رح ) به چې کومه مسئله را ايستله لومړی به یې په قرآن کې کتله که به هلته نه وه په سنتو کې به یې کتله که به هلته نه وه د صحابوو اقوال به يې کتل او کوم چې به ډير قوي ؤ هغه به یې اتخابول او که به د صحابوو په اقوالو کې هم پيدا نه شوه نو بيا به یې خپله اجتهاد کولو خو تر هغه به يې نوموړې مسئله کتاب ته نه رسوله تر څو به یې چې له علماؤ سره مشوره نه وه کړي د مشورې وروسته به یې هغه کتاب ته رسوله ، او د امام صاحب ورستی وصيت دا وو چې که داسې کومه مسئله  مو وليده چې له قرآن او سنتو سره په ټکر کې وه پر ځمکه يې ووهی .

خو که څوک ددی توان ولري چې مستقيماً له قرآن او سنتو څخه مسائل را وباسي لکه اهل حديث کوم مشکل پکې نشته .

خو اصلي خبره داده چې نن سبا وهابي هر هغه چا ته ويل کيږي چې د شرک او بدعت پر وړاندې مبارزه وکړي نن سبا ددی کلمې کارول عام شوی دي تنها د عبد الوهاب په ډلي پورې هم تعلق نه لري .

دا د اسلام دوښمنو دسيسې دي چې غواړي اسلامې امت ټوټې کړي .

نن ورځ که کوم امام خپلو مقتديانو ته نصيحت وکړي چې نوروز مه لمانځئ ، د مزار د سخي په نوم جهنډي پورته کولو کې کډون مه کوي دا د زرشتيانو او د فارس د اور پرستو سره مشابهت دی دا بدعت دی ، نو کوم کسان چې په اصلي حقيقت نه پوهيږي هغوی دغه امام ته وهابي وايې .

د ايران ځنې شعيه اهل سنت و الجماعت ته وهابيان وايې .

پخوانيو کمونستانو به مجاهدينو ته وهابيان ، اخوانيان او اشرار ويل .

کفايت المفتي ليکي د احنافو ستر عالم مفتی اعظم کفايت الله دهلوي چې د دهلي د چراغ په نوم مشهور ؤ د هغه وخت بدعتيانو به کفايت الله وهابي بللو .

کفايت المفتي زياتوي ځنې بدعت واله د ديوبند مدرسې علماء کرامو ته هم وهابيان وايې .

نن سبا څوک چې د کفر مخې ته دريږی هغه به القاعده وي ، څوک چې د شرک ،بدعت او منکراتو پر وړاندې مبارزه کوي هغه به وهابي وي ، څوک چې په اسلام باندې پوره پوره عمل کوي هغه توندلاری وي او څوک چې ضعيف ايمان وي هغه به منځ لاری وي .

بس دا ټول د اسلام دوښمنو عناوين دی چې غواړي مسلمانان يو له بله جدا کړي .
زما خپل نظر دا دې چه په دې وقت کی امت مسلمه ته د اتحاد
ضرورت دې
فروعی اختلافاتو نه سه نه جوړ یږی
او مانه اکثر کتونکی د هډاوال وېب دا تپوس کوې چه ته کوم مسلک سره
تعلق لرې
نو مختصرا د دې جوب به دا وکړم چه وسعت په فکر او نظر کی
او دې خبرې ته مو پام راګر ځوم
چه ملګرې کوم مسا ئلو تپوس کوی
نوزه په جواب کی اولا قران او سنت او بیا فقه حنفی  ته رجوع کوم
او دلیل زرور ذکر کوم
ا
و دا دعاء کوم چه   اللهم أرنا الحق حقاً وارزقنا إتباعه وأرنا الباطل باطلاً وارزقنا اجتنابه
{1}
الله تعالی دې زمونږ په حال ورحميږي (آمين ) .
 ____________________________

{1} هذا دعاء مأثور عن عمر -رضي الله عنه-، ذكره البهوتي في كتابه شرح منتهى الإرادات
(3/497)، وعزاه إلى عمر رضي الله عنه، و ذكره ابن كثير في تفسيره عند قوله تعالى: "كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْياً بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ" [البقرة:213]، قال:

دمختلفو ليكنو نه را خستلي شوي دي

No comments:

Post a Comment

السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته

ښه انسان د ښو اعمالو په وجه پېژندلې شې کنه ښې خبرې خو بد خلک هم کوې


لوستونکودفائدې لپاره تاسوهم خپل ملګروسره معلومات نظراو تجربه شریک کړئ


خپل نوم ، ايمل ادرس ، عنوان ، د اوسيدو ځای او خپله پوښتنه وليکئ


طریقه د کمنټ
Name
URL

لیکل لازمی نه دې اختیارې دې فقط خپل نوم وا لیکا URL


اویا
Anonymous
کلیک کړې
سائیٹ پر آنے والے معزز مہمانوں کو خوش آمدید.



بحث عن:

البرامج التالية لتصفح أفضل

This Programs for better View

لوستونکودفائدې لپاره تاسوهم خپل معلومات نظراو تجربه شریک کړئ

MrAbohisham's Channel

هډه وال کے ایس ایم ایس اپنے موبائل میں حاصل کرنے کے لئے اپنا نمبر لکھ کرسائن اپ کردیں پھر آپ کے نمبر میں ایک کوڈ آے وہ یہاں لکھ لیں




که غواړۍ چی ستاسو مقالي، شعرونه او پيغامونه په هډاوال ويب کې د پښتو ژبی مينه والوته وړاندی شي نو د بريښنا ليک له لياري ېي مونږ ته راواستوۍ
اوس تاسوعربی: پشتو :اردو:مضمون او لیکنی راستولئی شی

زمونږ د بريښناليک پته په ﻻندی ډول ده:ـ

hadawal.org@gmail.com

Contact Form

Name

Email *

Message *

د هډه وال وېب , میلمانه

Online User